Blog, Mẹo vặt - Kinh nghiệm
Bụi mịn gây bệnh gì? Danh sách 10 bệnh không nên xem nhẹ
Th1
Bụi mịn đang trở thành mối nguy hại âm thầm đối với sức khỏe con người, đặc biệt tại các đô thị lớn. Với kích thước siêu nhỏ, bụi mịn dễ dàng xâm nhập sâu vào phổi và đi vào máu, gây ra nhiều bệnh lý nghiêm trọng. Vậy bụi mịn gây bệnh gì và mức độ nguy hiểm đến đâu nếu tiếp xúc lâu dài? Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp 10 bệnh do bụi mịn gây ra mà bạn tuyệt đối không nên xem nhẹ.
Bụi mịn gây bệnh gì? TOP 10 bệnh do bụi mịn không nên xem nhẹ
Viêm mũi dị ứng và viêm xoang mãn tính
Bụi mịn khi xâm nhập vào đường hô hấp sẽ kích thích niêm mạc mũi, gây viêm, ngứa, hắt hơi và chảy nước mũi kéo dài. Việc tiếp xúc thường xuyên với bụi mịn PM2.5 khiến tình trạng viêm mũi dị ứng dễ tái phát và tiến triển thành viêm xoang mãn tính. Người bệnh thường xuyên nghẹt mũi, đau đầu, giảm khứu giác, ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt và giấc ngủ. Nếu không kiểm soát môi trường không khí, các triệu chứng có xu hướng nặng dần theo thời gian.
Hen suyễn (Hen phế quản)
Các hạt bụi siêu nhỏ xâm nhập sâu vào phế quản, gây viêm và co thắt đường thở, khiến người bệnh khó thở, thở khò khè và tức ngực. Trẻ em, người cao tuổi và người có cơ địa dị ứng đặc biệt nhạy cảm với bụi mịn PM2.5. Việc tiếp xúc lâu dài với môi trường ô nhiễm không khí có thể làm hen suyễn trở nên mãn tính và khó kiểm soát hơn.
Viêm phế quản mãn tính
Bụi mịn khi đi sâu vào đường hô hấp sẽ bám lại ở phế quản, gây kích ứng và viêm kéo dài. Việc hít phải bụi mịn PM2.5 thường xuyên làm tăng tiết đờm, gây ho dai dẳng, khó thở và cảm giác nặng ngực, đặc biệt rõ rệt vào buổi sáng. Theo thời gian, tình trạng viêm lặp đi lặp lại khiến niêm mạc phế quản bị tổn thương, làm suy giảm chức năng phổi. Nếu không hạn chế tiếp xúc với bụi mịn, viêm phế quản mãn tính có thể tiến triển nặng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.
Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD)
Các hạt bụi siêu nhỏ xâm nhập sâu vào phế nang, gây viêm mạn tính và phá hủy cấu trúc phổi theo thời gian. Người mắc COPD do ảnh hưởng của bụi mịn thường có triệu chứng khó thở kéo dài, ho nhiều, khạc đờm và giảm khả năng vận động. Việc tiếp xúc liên tục với không khí ô nhiễm khiến bệnh tiến triển nhanh, làm suy giảm nghiêm trọng chức năng hô hấp và tăng nguy cơ biến chứng.
Ung thư phổi
Bụi mịn, đặc biệt là PM2.5 và PM1.0, mang theo nhiều chất độc hại như kim loại nặng, hydrocarbon đa vòng và các hợp chất gây ung thư. Nhờ kích thước siêu nhỏ, các hạt bụi này dễ dàng đi sâu vào phế nang, bám lại trong mô phổi và gây tổn thương tế bào kéo dài.
Việc tiếp xúc với bụi mịn trong thời gian dài làm tăng nguy cơ đột biến DNA, thúc đẩy quá trình hình thành và phát triển khối u ác tính ở phổi. Nguy hiểm hơn, ung thư phổi do bụi mịn thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn sớm, khiến nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển nặng.
Bệnh tim mạch
Sau khi xâm nhập vào phổi, các hạt bụi siêu nhỏ có thể đi vào máu, gây viêm toàn thân và làm tổn thương thành mạch. Quá trình này thúc đẩy xơ vữa động mạch, rối loạn nhịp tim và làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim. Việc tiếp xúc lâu dài với bụi mịn đặc biệt nguy hiểm đối với người cao tuổi và người có bệnh tim mạch nền, làm tăng nguy cơ biến chứng và tử vong.
Cao huyết áp
Khi hít phải bụi mịn, đặc biệt là PM2.5, các hạt bụi này có thể xuyên qua hàng rào phế nang và đi trực tiếp vào hệ tuần hoàn. Tại đây, bụi mịn kích hoạt phản ứng viêm và stress oxy hóa, làm tổn thương lớp nội mô mạch máu. Lớp nội mô bị tổn thương khiến mạch máu co hẹp, giảm khả năng giãn nở, buộc tim phải tăng lực bơm máu, từ đó dẫn đến huyết áp tăng cao. Nếu tiếp xúc với bụi mịn trong thời gian dài, tình trạng này có thể trở thành cao huyết áp mạn tính và làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ.
Đột quỵ (Tai biến mạch máu não)
Các hạt bụi PM2.5 kích thích quá trình stress oxy hóa, làm tổn thương thành mạch và thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa trong lòng mạch máu não. Đồng thời, bụi mịn còn làm tăng độ kết dính của tiểu cầu, khiến nguy cơ hình thành cục máu đông cao hơn. Khi mạch máu não bị tắc nghẽn hoặc vỡ do tác động kéo dài của bụi mịn, đột quỵ có thể xảy ra đột ngột và để lại hậu quả nặng nề cho sức khỏe.
Suy giảm miễn dịch
Các hạt bụi siêu nhỏ mang theo vi khuẩn, virus và kim loại nặng, khi đi sâu vào phổi sẽ kích hoạt phản ứng viêm kéo dài, khiến hệ miễn dịch phải hoạt động quá mức. Việc bị “quá tải” liên tục làm suy yếu khả năng nhận diện và tiêu diệt tác nhân gây bệnh của cơ thể. Hệ quả là người tiếp xúc thường xuyên với bụi mịn dễ mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, lâu hồi phục và sức đề kháng suy giảm rõ rệt theo thời gian.
Ảnh hưởng đến thai nhi, người già và trẻ em
Ở phụ nữ mang thai, bụi mịn PM2.5 có thể đi vào máu mẹ và ảnh hưởng đến nhau thai, làm giảm khả năng trao đổi oxy và dưỡng chất, từ đó tăng nguy cơ sinh non, thai nhẹ cân và chậm phát triển. Với người cao tuổi, bụi mịn làm trầm trọng thêm các bệnh nền tim mạch và hô hấp do chức năng phổi và mạch máu đã suy yếu theo tuổi tác. Trẻ em hít phải bụi mịn trong thời gian dài có nguy cơ chậm phát triển phổi, dễ mắc hen suyễn và các bệnh hô hấp mạn tính, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe khi trưởng thành.
>>>>Xem thêm: Phân biệt các loại bụi mịn: PM10, PM2.5, PM1.0
Bụi mịn là mối nguy hại thầm lặng, có thể gây ra hàng loạt bệnh lý nghiêm trọng về hô hấp, tim mạch và miễn dịch nếu tiếp xúc lâu dài. Việc chủ động nhận diện tác hại của bụi mịn và bảo vệ không khí sống hằng ngày chính là cách hiệu quả nhất để giảm nguy cơ bệnh tật cho cả gia đình. Liên hệ AirProce qua hotline 1900 9020 để được tư vấn giải pháp lọc không khí phù hợp, giúp không gian sống luôn trong lành và an toàn.
